Gjuha shqipe së shpejti do të përfshihet në traktatin ndërkombëtar të Kartës Evropiane të Gjuhëve rajonale e të Minorancave etnike.
Italia pritet të ratifikoj Kartën Evropiane të Gjuhëve Rajonale e të Minorancave të cilën e ka firmosur që në vitin 2000, por pa e ratifikuar.
Sot në Dhomën e Senatit në Parlamentin italian, në Komisionin e Çështjeve Kushtetuese e të Politikave të jashtme të Emigracionit do të merren në diskutim katër draft ligje mbi ratifikimin e kësaj karte prezantuar nga senatorët Tatjana Rojc (pakica sllovene) e Partisë Demokratike, Elena Testor e Lidhjes, Dieter Steger i provincës autonome të Bolzanos e i grupit politik autonom SVP e nga senatori Sen Marilotti i Lëvizjes 5 Yje.
Gjuha shqipe është gjuha e folur nga rreth 100 mijë arbëreshë në Itali, të cilët prej gati gjashtë shekujsh janë pjesë e popullsisë italiane.
Ratifikimi i Kartës Evropiane është një mundësi më shumë që gjuha shqipe së bashku me gjuhët e tjera të pakicave etnike të pranishme në Itali, të adoptojnë aksione efikase për promovimin e tyre, konservimin e inkurajimin e përdorimit në të folur e shkruar si në jetën publike dhe në atë private me mjete të favorshme në edukimin e mësimdhënies në të gjitha nivelet.
Karta Evropiane e Gjuhëve rajonale dhe pakicave etnike furnizon aksione konkrete për mbrojtjen e promovimin e tyre si me hapjen e shkollave të specializuara e garantimin e mësimdhënies në ciklin e parë e të dytë, përdorimin e saj në programe radiofonike e televizive, përdorimin në jetën ekonomike e sociale, në administratën publike, në drejtësi, në media, kulturë e në bashkëpunimet trans kufitare.
Me ligjin e vitit 1992 Italia garanton mbrojtjen e ruajtjen e gjuhëve të pakicave etnike në territorin kombëtar, por mungesa e fondeve që u vihet në dispozicion komuna të banuara nga ata, mes të cilave dhe rreth 50 qyteza arbëreshe e bën të pamundur vazhdimësinë e projekteve për mësimdhënien në shkolla apo në sektorë të ndryshëm të jetës publike.
“Më në fund tema e Minorancave etnike është kthyer në qendër të debatit politik italian”, ka deklaruar senatorja Elena Testor.
“Duhet një angazhim efektiv që nuk duhet shtyrë më e në mënyrë që mbrojtja e pakicave gjuhësore të jetë një vlerë e shtuar në territor për të qenë të bashkuar e të ndryshëm në specifikat e gjithsecilit. Diversiteti nuk është pengesë por një pasuri e çmuar e mjet bashkimi më i fortë mes komuniteteve evropiane.
Kjo kartë evropiane ka një rëndësi thelbësore për integrimin e popujve me prejardhje të ndryshme gjuhësore e kulturore e jep udhëzime se si gjuhët rajonale e të pakicave kombëtare të ruhen e promovohen në enjten e përditshme.
Mendoj se kushtet janë pjekur e Italia duhet të ratifikoj këtë kartë, është shprehur senatorja italiane.
